AI lên ngôi, nghề kế toán tái định nghĩa cùng EM-E17 Bách khoa

Khi làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) dần thay thế các công việc nhập liệu thủ công, nghề kế toán hiện đại đang chuyển mình mạnh mẽ để trở thành công cụ nền tảng cho mọi quyết định chiến lược của doanh nghiệp. Tại Trường Kinh tế, Đại học Bách khoa Hà Nội, chương trình EM-E17 ra đời năm 2026 như một yêu cầu tất yếu, tích hợp nghiệp vụ chuyên sâu với năng lực phân tích dữ liệu và AI, tập trung kiến tạo thế hệ nhân sự có khả năng điều phối thông tin và dẫn dắt các mục tiêu kinh doanh thông qua việc làm chủ dữ liệu kế toán.

PGS. Nguyễn Danh Nguyên - Hiệu trưởng nhà trường đã chia sẻ về tầm nhìn biến mỗi sinh viên thành một chuyên gia biết kể câu chuyện bằng dữ liệu để hỗ trợ nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác.

Kế toán 4.0 với AI là "cánh tay nối dài" cho tư duy quản trị

- Thưa thầy, nếu phải “định nghĩa lại” một cách ngắn gọn nghề kế toán cho thế hệ Gen Z, thầy sẽ nói gì?

* Kế toán ngày nay vượt qua giới hạn của việc ghi nhận số liệu đơn thuần, nó trở thành công cụ nền tảng cho mọi quyết định chiến lược của doanh nghiệp. Đây là ngành nghề đòi hỏi sự nhạy bén trong việc điều phối dòng chảy thông tin và kiểm soát dòng tiền của tổ chức.
 

- Khi AI ngày càng có thể tự động hóa sổ sách, theo thầy, kế toán viên tương lai còn “đất sống”, hay buộc phải trở thành một phiên bản hoàn toàn khác?

* Trí tuệ nhân tạo AI sẽ đảm nhận những phần việc có tính chất lặp lại như nhập dữ liệu hay xử lý các loại chứng từ. Tuy nhiên, AI chưa thể thay thế được tư duy phân tích, khả năng phán đoán nghề nghiệp cùng những kinh nghiệm và kỹ năng diễn giải các tình huống thực tế. Kế toán viên không hề biến mất, họ đang phát triển thành những người ra quyết định kinh tế dựa trên dữ liệu, lấy trí tuệ nhân tạo làm công cụ hỗ trợ đắc lực.

Trong bối cảnh đó, Trường Kinh tế xây dựng chương trình EM-E17 tích hợp kế toán với dữ liệu và trí tuệ nhân tạo. Đây là bước đi đón đầu hay yêu cầu tất yếu của giáo dục kinh tế hiện nay?

Đây là yêu cầu tất yếu trong dòng chảy của nền kinh tế hiện đại. Giáo dục kinh tế và quản trị đang vận hành xoay quanh ba trục chính:

Thứ nhất là chuyển đổi số với sự lên ngôi của AI, Big Data và chuyển đổi xanh thông qua các báo cáo thực hành quản trị, môi trường và xã hội (báo cáo ESG) do kế toán viên thực hiện.

Thứ hai là toàn cầu hóa với các chuẩn mực kế toán quốc tế như theo IFRS.

Cuối cùng là sự liên ngành, kết nối chặt chẽ giữa kế toán, dữ liệu và môi trường. Chương trình EM-E17 được thiết kế để bao hàm trọn vẹn các yếu tố này.

- Vì sao Trường lại quyết định giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh cho một ngành vốn được xem là chuẩn mực - nguyên tắc như kế toán?

* Việc đào tạo hoàn toàn bằng tiếng Anh nhằm trang bị cho người học những kỹ năng đáp ứng bối cảnh quốc tế hóa và toàn cầu hóa. Chúng tôi xác định mục tiêu phát triển nguồn nhân lực theo hướng quốc tế để sinh viên có cơ hội trao đổi, thực tập và làm việc trên phạm vi toàn cầu. Các chứng chỉ nghề nghiệp danh giá như ICAEW - đối tác chiến lược của Trường - đều yêu cầu sử dụng tiếng Anh.

Ngoài ra, ngôn ngữ này giúp sinh viên tiếp cận trực tiếp với kho tàng tài liệu chuyên môn hiện đại nhất thế giới.
 

Hệ sinh thái Bách khoa và tấm hộ chiếu mang tên "Kế toán công nghệ"

- Trong giới thiệu chương trình của Nhà trường có nhắc tới IFRS, CPA Australia, ICAEW-CFAB. Thầy có thể lý giải ngắn gọn giá trị thực sự của các chuẩn mực này?

* Đây là các chuẩn mực và chứng chỉ nghề nghiệp kế toán hàng đầu thế giới mà EM-E17 hướng tới. Việc sở hữu các chứng chỉ này giúp người học tăng khả năng làm việc tại Big4 – bốn tập đoàn kiểm toán và tư vấn hàng đầu hành tinh gồm Deloitte, PwC, EY và KPMG. Đồng thời, cơ hội làm nghề tại các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp lớn tại Việt Nam sẽ rộng mở hơn.

Đặc biệt, EM-E17 được thiết kế để sinh viên có thể quy đổi các môn học tương đương, giúp rút ngắn thời gian và chi phí khi thi lấy các chứng chỉ quốc tế này.

- Được biết, sinh viên EM-E17 được tiếp cận ERP SAP, MISA, 1C ngay từ trên ghế nhà trường. Trải nghiệm này giúp các em tiến gần đến “đi làm ngay” đến đâu, thưa thầy?

* Việc thành thạo các phần mềm quản trị phổ biến giúp sinh viên thấu hiểu yêu cầu thực tiễn, đặc biệt là nghiệp vụ kế toán trên nền tảng công nghệ. Kết quả thực tế cho thấy ngay giữa năm thứ ba, nhiều sinh viên đã tham gia thực tập tại Big4 và các doanh nghiệp đa quốc gia, thậm chí có việc làm ngay khi chưa tốt nghiệp. Hiện tại, tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp của chương trình đạt mức xấp xỉ 100%.

- Chương trình được thiết kế với ba module: Kế toán - Kiểm toán - Thông tin & Tri thức kinh doanh. Thầy có thể cho biết điểm khác biệt cốt lõi trong cách tiếp cận của EM-E17 nằm ở đâu?

* Cơ cấu chương trình rất linh hoạt, sinh viên học nền tảng trong hai năm đầu và chọn hướng chuyên sâu vào năm thứ ba. EM-E17 không dạy kế toán theo cách truyền thống mà tích hợp chuẩn mực Kế toán – Kiểm toán với cách tiếp cận từ dữ liệu và hệ thống để ra quyết định. Mục tiêu của chúng tôi là đào tạo những người hiểu và sử dụng dữ liệu kế toán phục vụ quản trị doanh nghiệp.
 

- EM-E17 có cơ hội chuyển tiếp 2+2 tới các đại học quốc tế. Thầy có thể nói rõ hơn về điều kiện và nhóm sinh viên phù hợp với lộ trình này?

* Sinh viên có thể học 2 năm tại Bách khoa Hà Nội và hoàn thành 2 năm cuối tại đại học đối tác quốc tế. Điều kiện xét tuyển bao gồm điểm GPA đạt mức 2.5/4 trở lên cùng chứng chỉ IELTS 6.5. Lộ trình này dành cho những bạn có tinh thần học tập quốc tế, muốn trau dồi các kỹ năng của công dân toàn cầu trong thời đại số và chuyển dịch xanh.

- Hiện nay, không ít chương trình kế toán theo định hướng quốc tế đang được triển khai. Vậy EM-E17 khác biệt ở đâu để không bị “hòa lẫn”, thưa thầy?

* Sự khác biệt nằm ở bốn yếu tố tích hợp.

Thứ nhất là tích hợp dữ liệu và công nghệ qua các công cụ ERP, phân tích dữ liệu và AI để chuyển hóa thông tin phục vụ quản trị.

Thứ hai là tính chuẩn hóa quốc tế theo IFRS và liên thông với các tổ chức như CPA Australia hay ICAEW.

Thứ ba, chương trình tận dụng hệ sinh thái đặc thù của Bách khoa để đào tạo nên những “Kế toán công nghệ”. Sinh viên được học Khoa học dữ liệu lớn trong kinh doanh và Nhập môn trí tuệ nhân tạo thay thế cho các môn Toán truyền thống. Việc học tập trong môi trường mạnh về kỹ thuật tạo ra tư duy hệ thống và khả năng làm việc liên ngành.

Cuối cùng là sự tối ưu khi lộ trình chỉ kéo dài 3,5 năm, giúp rút ngắn thời gian và kinh phí. Sinh viên không bắt buộc làm khóa luận tốt nghiệp mà có thể tự chọn môn Đồ án nghiên cứu. Sự kết hợp này tạo ra những chuyên gia làm chủ dữ liệu, hiểu công nghệ để đưa ra các quyết định trong môi trường toàn cầu.
 

Lộ trình 3,5 năm bứt phá thành chuyên gia làm chủ dữ liệu toàn cầu

- Với góc nhìn chuyên gia, theo thầy, trong các ngành kinh tế, đâu là lý do đủ mạnh để EM-E17 thuyết phục thí sinh lựa chọn?

* Đó chính là tính bền vững của nghề kế toán - kiểm toán trong mọi bối cảnh kinh tế, đặc biệt là xu thế chuyển đổi xanh. Kế toán viên là những người nắm giữ và công bố thông tin trong báo cáo phát triển bền vững (ESG). Chúng tôi đã thiết kế các môn học về Phát triển bền vững và Đạo đức kinh doanh để chuẩn bị năng lực này cho sinh viên.

Doanh nghiệp luôn cần một hệ thống thông tin minh bạch để vận hành và kiểm soát. Kế toán là mạch máu của doanh nghiệp, vì vậy nghề này là bệ đỡ vững chắc để các cá nhân phát triển lên các vị trí quản lý cấp cao như Giám đốc điều hành hay lãnh đạo các tập đoàn lớn. Với EM-E17, sinh viên có một con đường nghề nghiệp rõ ràng với nhiều hướng đi như kế toán, kiểm toán, tư vấn hay quản trị doanh nghiệp.

- Thầy hình dung học sinh có tố chất, năng lực như thế nào sẽ phù hợp với ngành EM-E17?

* Ngành EM-E17 xét tuyển các tổ hợp A01, D01, K01, D07.

Chương trình dành cho những học sinh có tư duy logic và khả năng phân tích tốt. Ngoài ra, sinh viên cần cởi mở với công nghệ, sẵn sàng học những công cụ mới và không ngại học tập bằng tiếng Anh. Sự sẵn sàng học hỏi, thích nghi và liên tục nâng cấp bản thân thông qua tư duy phát triển (growth mindset) là yếu tố then chốt.

- Nếu phải mô tả sinh viên EM-E17 bằng 3 từ khóa, thầy sẽ chọn những từ nào?

* Tôi chọn 3 từ sau:

Chuyên nghiệp (Professional) - sẵn sàng làm việc toàn cầu;
Khác biệt (Differentiation) - làm chủ AI và dữ liệu;
Hiệu quả (Efficiency) - năng lực phân tích bản chất vấn đề để hỗ trợ tổ chức ra quyết định.

Đây chính là những năng lực cốt lõi mà mọi doanh nghiệp hiện đại đang ráo riết tìm kiếm.
 

- Nhìn về 5-10 năm tới, theo thầy, doanh nghiệp sẽ cần một kế toán viên giỏi quy tắc hay một “chiến lược gia làm chủ dữ liệu” biết kể câu chuyện bằng những con số?

* Doanh nghiệp chắc chắn sẽ cần những người làm chủ dữ liệu kế toán, biết nhìn ra vấn đề và hỗ trợ ra quyết định. Vai trò của kế toán sẽ mở rộng ra việc kết nối dữ liệu kế toán với bối cảnh kinh doanh và phân tích xu hướng. Trở thành những chuyên gia làm chủ dữ liệu biết kể câu chuyện qua con số chính là mục tiêu chuẩn đầu ra mà EM-E17 đã xác định.

- Xin hỏi nhỏ, nếu là phụ huynh, thầy có sẵn sàng hướng con theo học EM-E17 không và vì sao?

* Chắc chắn là có! Lý do nằm ở sự hiệu quả về chuyên môn cùng khả năng thích nghi mạnh mẽ với tương lai. Chương trình mang lại nền tảng nghề nghiệp vững chắc và khả năng cạnh tranh cao trên thị trường lao động toàn cầu.

Giá trị cốt lõi mà chúng tôi hướng tới không chỉ là giúp sinh viên có được một công việc đầu tiên, mà là năng lực phát triển dài hạn trong suốt sự nghiệp.

- Xin cảm ơn thầy về những chia sẻ tâm huyết!