“Sắn” Bách khoa bước vào thế giới công nghệ bằng cách hiểu ngôn ngữ kỹ sư

Nhìn vào hồ sơ nghề nghiệp của chị Ma Minh Trang - CSV K57, thủ khoa tốt nghiệp ngành Tiếng Anh Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ (FL1) năm 2016, Đại học Bách khoa Hà Nội, nhiều người dễ ấn tượng với những vị trí chị từng đảm nhiệm: giảng viên tiếng Anh tại Đại học Bách khoa Hà Nội, nghiên cứu tại Hàn Quốc, Business Applications Analyst, Senior Manager, IT Projects Director, tư vấn chiến lược công nghệ cho tập đoàn quốc tế với danh mục đầu tư hàng chục triệu USD. Thế nhưng, điều nữ CSV FL1 nhắc đi nhắc lại trong suốt cuộc trò chuyện lại rất giản dị: “Tôi chưa bao giờ được tin tưởng chỉ vì biết tiếng Anh.”

Điều gì đã khiến một nữ sinh yêu thích tiếng Anh lựa chọn học ngoại ngữ trong môi trường kỹ thuật? Cùng lắng nghe những chia sẻ của chị Ma Minh Trang để hiểu vì sao, sau gần 10 năm làm việc tại nhiều tập đoàn và dự án công nghệ quốc tế, chị vẫn khẳng định: Nếu được quay trở lại tuổi 18, tôi vẫn chọn FL1 Bách khoa Hà Nội.

Tiếng Anh chỉ là điểm khởi đầu, giá trị nằm ở khả năng hiểu công nghệ

❓ Giữa rất nhiều lựa chọn các trường đào tạo ngoại ngữ, điều gì ở mô hình "Tiếng Anh gắn với khoa học kỹ thuật và công nghệ" đã khiến chị quyết định đăng ký ngành FL1 Đại học Bách khoa Hà Nội?

💡 Thực ra khi đăng ký đại học, tôi chưa hình dung sau này sẽ làm quản lý các dự án công nghệ hay làm việc trong môi trường quốc tế. Nhưng tôi luôn nghĩ rằng nếu chỉ học ngoại ngữ thuần túy thì sau này sẽ có rất nhiều người cũng giỏi tiếng Anh như mình. Tôi cần một điểm khác biệt.

Điều khiến tôi chọn FL1 là chương trình gắn tiếng Anh với khoa học, kỹ thuật và công nghệ. Bây giờ nhìn lại, đó là quyết định rất đúng.

Trong công việc, tôi gần như chưa bao giờ được tin tưởng chỉ vì biết tiếng Anh. Điều tạo ra giá trị là tôi có thể đọc hiểu tài liệu kỹ thuật, trao đổi với kỹ sư, làm việc với đối tác trong và ngoài nước, đồng thời diễn giải lại vấn đề cho ban lãnh đạo hoặc các bộ phận vận hành theo cách họ có thể đưa ra quyết định. Nền tảng ấy được hình thành ngay từ những năm học ở FL1.
 

❓ Nhiều sinh viên kể rằng những học phần như Tiếng Anh ICT, Tiếng Anh Cơ khí hay Tiếng Anh Điện - Điện tử là "đặc sản" của FL1. Chị đã trải qua cảm giác ấy như thế nào?

💡 Ban đầu tôi cũng hơi sợ nhưng cũng rất hào hứng. Bách khoa nổi tiếng với các ngành kỹ thuật nên mình có cảm giác được tiếp cận gần hơn với bản sắc của trường.

Khi học những môn này, điều khó nhất là số lượng thuật ngữ rất nhiều. Đọc tài liệu không thể dịch từng từ là hiểu. Sau một thời gian, tôi nhận ra điều quan trọng không nằm ở việc nhớ bao nhiêu thuật ngữ, mà là học được cách tiếp cận một lĩnh vực hoàn toàn mới. Tôi quen dần với việc đọc tài liệu chuyên ngành, tra cứu, hiểu ngữ cảnh rồi mới hiểu đúng ý nghĩa của từng khái niệm.

Sau này đi làm, tôi tham gia các dự án về phần mềm, hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống quản lý vận hành, hệ thống thanh toán rồi cả các dự án liên quan đến AI. Mỗi lĩnh vực đều có ngôn ngữ riêng. Nhờ nền tảng được rèn luyện ở FL1, tôi không còn e ngại khi bước vào một lĩnh vực mới.
 

"Dịch" tư duy kỹ thuật mới là kỹ năng doanh nghiệp toàn cầu cần

❓ Sau khi tốt nghiệp, chị làm việc trong các doanh nghiệp công nghệ, khu nghỉ dưỡng tích hợp quy mô lớn và hiện tư vấn chiến lược công nghệ cho tập đoàn quốc tế. Kỹ năng biên - phiên dịch được học ở FL1 đã hỗ trợ chị như thế nào?

💡 Theo tôi, nhiều người vẫn hiểu "biên - phiên dịch" theo nghĩa khá hẹp, tức là chuyển tiếng Anh sang tiếng Việt hoặc ngược lại. Trong môi trường công nghệ, điều khó hơn rất nhiều - đó là "dịch" tư duy và bối cảnh.

Kỹ sư thường giải thích theo góc nhìn kỹ thuật. Ban lãnh đạo quan tâm đến chi phí, tiến độ và rủi ro. Người dùng cuối chỉ muốn biết hệ thống có đáp ứng được nhu cầu vận hành hay không. Nếu chỉ truyền đạt nguyên văn thì các bên vẫn rất dễ hiểu khác nhau.

Trong nhiều dự án, tôi là cầu nối giữa đội kỹ thuật, đối tác, ban lãnh đạo và các đơn vị nghiệp vụ. Công việc của tôi nhiều khi không phải chuyển ngữ mà là diễn giải lại vấn đề theo đúng mối quan tâm của từng nhóm. Muốn làm được điều đó, tôi phải hiểu kỹ thuật để không làm sai bản chất, đồng thời hiểu hoạt động kinh doanh để biến thông tin kỹ thuật thành những quyết định có thể triển khai.

Theo tôi, đó mới là giá trị mà FL1 đã rèn luyện từ rất sớm: Sử dụng tiếng Anh trong một bối cảnh chuyên môn cụ thể.
 

❓ Chị từng làm việc với các chuyên gia đến từ Hong Kong, Singapore, Philippines, Hàn Quốc, Nga, Australia, châu Âu và Mỹ. Điều gì giúp chị tự tin trong những cuộc trao đổi chuyên môn ấy?

💡 Điều tôi nhận ra là trong môi trường chuyên nghiệp, mọi người nói tiếng Anh như đang trao đổi với đồng nghiệp cùng lĩnh vực. Họ không điều chỉnh cách diễn đạt chỉ vì có người nước ngoài trong cuộc họp.

Nếu chỉ giỏi giao tiếp thông thường thì sẽ rất khó theo kịp. Trong một cuộc họp công nghệ, mọi người có thể trao đổi liên tục về các giải pháp kỹ thuật hoặc bài toán kinh doanh. Bạn có thể nghe được từng thuật ngữ nhưng khi ghép toàn bộ nội dung lại vẫn chưa chắc hiểu vấn đề đang được bàn tới.

FL1 giúp tôi hình thành khả năng tiếp cận kiến thức kỹ thuật bằng tiếng Anh. Nhờ vậy, khi làm việc với chuyên gia quốc tế, tôi có thể đọc tài liệu, đặt câu hỏi, kiểm tra các giả định và tham gia vào quá trình ra quyết định thay vì chỉ ngồi ghi chép hay phiên dịch.
 

❓ Với mức học phí khoảng 28 - 40 triệu đồng mỗi năm, nhiều phụ huynh và học sinh sẽ cân nhắc khá kỹ trước khi lựa chọn. Sau nhiều năm làm việc trong môi trường quốc tế, chị nhìn nhận khoản đầu tư này như thế nào?

💡 Điều tôi nhận được từ FL1 không dừng ở kiến thức tiếng Anh. Quan trọng hơn là nền tảng để bước vào những môi trường làm việc rộng hơn rất nhiều. Tôi đã có cơ hội tham gia các dự án chuyển đổi số, triển khai những hệ thống công nghệ quy mô lớn, làm việc với các đối tác quốc tế và các đội ngũ đa quốc gia.

Những cơ hội đó không xuất hiện đơn thuần vì mình giao tiếp tiếng Anh tốt. Chúng đến khi tôi có thể làm việc trong môi trường công nghệ bằng tiếng Anh.

Theo tôi, điểm mạnh của FL1 là sinh viên không bị giới hạn trong một nghề cố định. Sau khi tốt nghiệp, các bạn có thể phát triển theo nhiều hướng như biên - phiên dịch kỹ thuật, Business Analyst, quản lý dự án, Product, Consulting, Customer Success, Marketing công nghệ hay vận hành hệ thống.

Thị trường lao động hiện nay thay đổi rất nhanh. Những người có khả năng kết hợp ngoại ngữ, tư duy kỹ thuật và năng lực thích nghi luôn có nhiều lựa chọn hơn. Vì vậy, nếu coi học đại học là một khoản đầu tư thì giá trị lớn nhất của FL1 nằm ở việc mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong nhiều năm sau đó.
 

Thời đại AI càng cần những người làm chủ ngôn ngữ và công nghệ

❓ Hiện nay AI có thể dịch thuật, viết báo cáo, tổng hợp tài liệu chỉ trong vài giây. Có ý kiến cho rằng học ngoại ngữ sẽ dần mất lợi thế. Là người sử dụng AI hằng ngày trong công việc, chị nghĩ sao?

💡 Tôi sử dụng AI gần như mỗi ngày. AI hỗ trợ tôi viết tài liệu, tóm tắt thông tin, phân tích dữ liệu, chuẩn bị nội dung họp, dịch tài liệu và kiểm tra rất nhiều loại nội dung khác nhau. Chính vì dùng thường xuyên nên tôi hiểu vì sao nhiều người nghĩ AI sẽ thay thế việc học ngoại ngữ.

Nhưng càng sử dụng, tôi càng thấy người dùng càng cần có nền tảng ngôn ngữ và chuyên môn vững.

AI có thể dịch rất nhanh, nhưng AI không tự hiểu mục tiêu thật sự của một dự án. AI không biết đâu là rủi ro vận hành, đâu là yêu cầu kinh doanh quan trọng, đâu là thông tin cần kiểm chứng. Một thuật ngữ trong lĩnh vực này cũng có thể mang ý nghĩa khác khi đặt sang một lĩnh vực khác.

Tôi từng tham gia NCKH nên hiểu việc đọc, tổng hợp và đánh giá tài liệu chuyên ngành quan trọng như thế nào. AI hỗ trợ rất tốt, nhưng người sử dụng vẫn phải biết đặt câu hỏi, kiểm tra nguồn thông tin, đánh giá tính logic và chịu trách nhiệm với kết quả cuối cùng.

Theo tôi, giá trị của một cử nhân FL1 Bách khoa trong thời đại AI không nằm ở việc dịch nhanh hơn máy. Giá trị nằm ở khả năng sử dụng ngôn ngữ, kiến thức chuyên ngành và tư duy phản biện để điều phối chính những công cụ AI đó.
Người có nền tảng tốt sẽ coi AI là một trợ lý rất mạnh. Người thiếu nền tảng rất dễ phụ thuộc vào AI mà không nhận ra kết quả đúng hay sai.
 

❓ Có nhiều học sinh yêu thích tiếng Anh nhưng vẫn e ngại khi nghe đến cụm từ "học ngoại ngữ trong trường kỹ thuật". Chị muốn nhắn gửi điều gì với các bạn?

💡 Tôi sẽ không nói rằng mọi thứ đều dễ dàng, vì thật sự sẽ có những môn học khó, rất nhiều thuật ngữ và đôi lúc khiến các bạn thấy áp lực.

Nhưng sau nhiều năm đi làm, tôi nhận ra điều quý nhất mình học được không phải là một danh sách thuật ngữ chuyên ngành. Điều quý nhất là khả năng học những điều mình chưa từng biết và biết cách tận dụng những nguồn lực đang có.

Công nghệ thay đổi từng ngày. Ngay cả bây giờ tôi vẫn phải học những hệ thống mới, sản phẩm mới, mô hình vận hành mới và các công cụ AI mới. Không ai có thể học một lần rồi sử dụng kiến thức ấy cho cả sự nghiệp. Điều quan trọng là mình có nền tảng để tiếp tục học.

Các bạn không dừng ở việc sử dụng ngoại ngữ thành thạo mà còn có khả năng bước vào những lĩnh vực chuyên môn đang có nhu cầu nhân lực rất lớn.

Nếu được quay lại thời điểm chọn trường, tôi vẫn sẽ chọn ngành Tiếng Anh Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ FL1, Bách khoa Hà Nội. Lý do rất đơn giản, chương trình học đã mang lại cho tôi nhiều hơn những gì tôi từng hình dung khi còn là học sinh lớp 12.

>>> Xem chi tiết ngành Tiếng Anh Khoa học Kỹ thuật và Công nghệ TẠI ĐÂY