Sau năm đầu gây “sốt”, ngành FL3 Bách khoa Hà Nội tiếp tục hút thí sinh vì điều gì?

Nhu cầu nhân lực thành thạo tiếng Trung trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ đang tăng mạnh tại Việt Nam. Khi các doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng đầu tư, chuỗi sản xuất toàn cầu dịch chuyển và hợp tác công nghệ giữa hai quốc gia ngày càng sâu rộng, thị trường lao động cũng đặt ra yêu cầu mới: Cần những người vừa giỏi ngoại ngữ, vừa hiểu kỹ thuật, có khả năng làm việc trực tiếp trong môi trường chuyên môn.

Trong bối cảnh ấy, ngành Tiếng Trung Khoa học và Công nghệ - FL3, Khoa Ngoại ngữ, Đại học Bách khoa Hà Nội nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn ngay từ năm tuyển sinh đầu tiên 2025. Chương trình được đánh giá là hướng đào tạo tiên phong tại Việt Nam với tiếng Trung được gắn với khoa học, công nghệ, sản xuất và môi trường doanh nghiệp.

Chuyên gia tiếng Trung Quốc - TS. Trần Thị Thanh Mai, Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng ngôn ngữ Bác Nhã - đã có những đánh giá về xu hướng đào tạo mới này và những cơ hội rộng mở dành cho sinh viên FL3 Đại học Bách khoa Hà Nội trong tương lai, giúp phụ huynh và học sinh có cái nhìn sâu sắc về ngành học.
 

Doanh nghiệp đang cần nhân lực làm việc bằng tiếng Trung trong lĩnh vực công nghệ

- Thưa Tiến sĩ, bà nhận định thế nào về số liệu nhu cầu nhân sự thành thạo tiếng Trung tại Việt Nam tăng mạnh 35% trong giai đoạn 2020 - 2025, đặc biệt là ở các khối ngành công nghệ cao? Liệu đây có phải lý do then chốt dẫn đến sự hợp tác giữa Viện Bác Nhã và Đại học Bách khoa Hà Nội?

* Những con số thống kê phản ánh rất chính xác sự dịch chuyển của dòng vốn đầu tư và chuỗi cung ứng toàn cầu. Việt Nam đang trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn công nghệ lớn, kéo theo nhu cầu cấp thiết về đội ngũ nhân sự vừa giỏi ngoại ngữ, vừa am hiểu kỹ thuật. Đây chính là động lực lớn nhất để Viện Bác Nhã quyết định đồng hành cùng Đại học Bách khoa Hà Nội phát triển ngành Tiếng Trung Khoa học và Công nghệ - FL3.

Chúng tôi nhận thấy rằng việc đào tạo ngôn ngữ Trung Quốc chuyên sâu về Khoa học và Công nghệ là hướng đi tiên phong tại Việt Nam hiện nay. Dưới góc độ nghiên cứu ngôn ngữ ứng dụng, mô hình "Ngoại ngữ gắn liền với thực tiễn khoa học" sở hữu những ưu thế vượt trội. Sinh viên nắm bắt các thuật ngữ kỹ thuật vốn thường bị coi là khó và khô khan một cách tự nhiên thông qua các tình huống thực tế thay vì học vẹt.

Cách tiếp cận này giúp các em làm chủ kiến thức chuyên sâu, tạo nền tảng vững chắc để làm việc trong môi trường kỹ thuật chuyên nghiệp.
 

- FL3 được đánh giá là chương trình đào tạo tiếng Trung chuyên sâu về khoa học và công nghệ đầu tiên tại Việt Nam. Theo bà, mô hình “ngoại ngữ gắn với thực tiễn khoa học” mang lại lợi thế gì cho sinh viên?

* Chúng tôi có cơ hội tham gia thẩm định khung chương trình đào tạo ngành FL3 của Đại học Bách khoa Hà Nội và đánh giá đây là mô hình rất mới, bám sát nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Điểm đáng chú ý là chương trình có tỷ lệ các học phần tiếng Trung chuyên ngành khá cao trong tổng số 136 tín chỉ. Sinh viên được tiếp cận khoa học - công nghệ thông qua ngôn ngữ tiếng Trung ngay từ quá trình học.

Tiếng Trung vốn có nhiều điểm tương đồng với tiếng Việt nên khi kiến thức chuyên ngành được truyền tải bằng các tình huống thực tế, môi trường nghề nghiệp mô phỏng hay bối cảnh công việc cụ thể, sinh viên sẽ tiếp thu tự nhiên hơn.

Nhiều người thường cảm thấy thuật ngữ kỹ thuật khô khan và khó nhớ. Tuy nhiên, khi học trong môi trường gắn với ứng dụng thực tế, sinh viên sẽ hiểu bản chất vấn đề nhanh hơn, đồng thời biết cách vận dụng ngôn ngữ vào công việc.

Theo tôi, ưu điểm lớn nhất của ngành FL3 nằm ở việc kết hợp giữa ngôn ngữ và kiến thức khoa học - công nghệ, giúp sinh viên sử dụng tiếng Trung hiệu quả trong môi trường chuyên môn.
 

Sinh viên FL3 có lợi thế lớn khi săn học bổng tại các trường đại học hàng đầu Trung Quốc

- Thông qua Vimiss – kênh du học Trung Quốc chính thống thuộc hệ sinh thái TMEDU, bà thấy sinh viên FL3 có lợi thế gì khi săn học bổng tại các trường đại học top đầu như Bắc Đại, Thanh Hoa hay Phúc Đán?

* Với nền tảng kiến thức liên ngành được đào tạo tại Bách khoa, sinh viên FL3 sở hữu lợi thế cạnh tranh cực lớn khi nộp hồ sơ vào các trường đại học danh giá tại Trung Quốc.

Việc am hiểu thuật ngữ khoa học công nghệ là điểm cộng rất lớn giúp các em dễ dàng giành được những suất học bổng toàn phần. Các giáo sư tại Bắc Đại hay Thanh Hoa luôn ưu tiên những ứng viên có tư duy kỹ thuật và khả năng ngôn ngữ chuyên ngành xuất sắc.

- Nhiều thí sinh, phụ huynh muốn biết thông tin về việc làm sau khi ra trường. Diễn đàn YouJob đã ghi nhận nhu cầu tuyển dụng từ các "ông lớn" như Huawei hay Tencent đối với nhân sự ngành này ra sao, thưa bà?

*YouJob liên tục ghi nhận sự thiếu hụt nghiêm trọng nhân sự giỏi tiếng Trung khoa học kỹ thuật. Các tập đoàn công nghệ lớn như Huawei, Tencent luôn khao khát những nhân tài vừa có thể giao tiếp chuyên môn, vừa hiểu sâu về quy trình công nghệ. Mức lương và chế độ đãi ngộ dành cho vị trí này thường cao hơn hẳn so với mặt bằng chung của thị trường lao động.

Sinh viên nắm vững kiến thức từ ngành FL3 sở hữu sức cạnh tranh khác biệt hoàn toàn trên thị trường lao động toàn cầu. Các em có khả năng đảm nhiệm nhiều vị trí từ biên phiên dịch kỹ thuật chuyên sâu, quản lý dự án công nghệ đến chuyên gia đàm phán thương mại quốc tế. Đây là thế mạnh mà những nhân sự chỉ biết tiếng Trung đơn thuần khó lòng đạt được.
 

FL3 phù hợp với những bạn trẻ muốn bước vào môi trường công nghệ bằng năng lực ngoại ngữ

- Viện Bác Nhã rất có uy tín với các phương pháp dạy Hán ngữ hiệu quả cho người Việt. Bà có thể chia sẻ cụ thể hơn về kế hoạch phối hợp cùng Khoa Ngoại ngữ để xây dựng các bộ học liệu chuyên ngành phù hợp với sinh viên Bách khoa?

* Chúng tôi đang nỗ lực phối hợp cùng Khoa Ngoại ngữ để xây dựng và "bản địa hóa" hệ thống học liệu chuyên ngành. Các giáo trình được thiết kế dựa trên đặc điểm tư duy logic của sinh viên khối kỹ thuật tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Thay vì tiếp cận ngôn ngữ theo lối mòn, học liệu tại FL3 tập trung vào cấu trúc hệ thống, giúp người học dễ dàng ghi nhớ và ứng dụng thuật ngữ kỹ thuật vào thực tế sản xuất.

- Khoa Ngoại ngữ đang đẩy mạnh ứng dụng AI vào giảng dạy. Theo bà, việc số hóa và thông minh hóa có ý nghĩa thế nào với sinh viên FL3 hiện nay?

* Việc số hóa và thông minh hóa đóng vai trò rất quan trọng trong đào tạo ngoại ngữ chuyên ngành. Công nghệ giúp sinh viên tiếp cận tài nguyên học tập phong phú hơn, học theo tốc độ và nhu cầu cá nhân. AI cũng hỗ trợ đánh giá trình độ người học, cá nhân hóa bài tập và gợi ý tài liệu phù hợp.

Đặc biệt, sinh viên có thể học và sử dụng tiếng Trung chuyên ngành trong các tình huống thực tế như thuyết trình kỹ thuật, giao tiếp chuyên môn hay xử lý tài liệu công nghệ.

Theo tôi, kỹ năng sử dụng AI nên trở thành một tiêu chuẩn đầu ra quan trọng của sinh viên trong giai đoạn hiện nay.
 

- Viện Bác Nhã đang đồng hành cùng Đại học Bách khoa Hà Nội với tư cách Nhà tài trợ Kim cương cho các hội thảo Hán ngữ công nghệ. Viện có kế hoạch dài hạn nào trong việc phát triển đội ngũ giảng viên liên ngành cho Nhà trường?

* Chúng tôi tập trung vào ba hướng chính:

1. Chuẩn hóa năng lực giảng dạy Hán ngữ theo từng lĩnh vực cụ thể.

2. Bồi dưỡng các phương pháp giảng dạy hiện đại như M-Contask, giúp đưa ngôn ngữ vào các tình huống học tập mang tính nhiệm vụ.

3. Cập nhật hệ học liệu theo sự thay đổi của các ngành công nghệ, giúp nội dung đào tạo luôn bám sát thực tế.

Song song với đó, Viện phối hợp cùng Nhà trường trong việc phát triển chương trình và kết nối chuyên gia trong và ngoài nước, tạo nên môi trường đào tạo có chiều sâu và tính liên ngành rõ nét.

- Xin cảm ơn bà về những chia sẻ đầy tâm huyết!
 

“Sinh viên FL3 hãy chủ động tận dụng tối đa nguồn lực từ Nhà trường và hệ sinh thái TMEDU, tích cực tham gia các diễn đàn nghề nghiệp, ứng dụng AI và học liệu số hóa để nâng cao năng lực ngoại ngữ cũng như kỹ năng chuyên môn. Các bạn đang đứng trước cơ hội trở thành lớp nhân lực tiên phong của kỷ nguyên số – những người có thể làm chủ công nghệ, thích nghi nhanh với môi trường toàn cầu và tự tin bước ra thế giới” - TS. Trần Thị Thanh Mai – Viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng ngôn ngữ Bác Nhã.