CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN

1. Mở đầu

Sau nửa thế kỷ bền bỉ phấn đấu, ngày nay, ĐHBK Hà Nội là một trường đại học khoa học công nghệ hàng đầu của đất nước, có uy tín trong xã hội, có bề dày cống hiến trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bước vào nửa thế kỷ thứ hai, ý thức rõ vai trò, vị thế của mình trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam; trong xu thế hội nhập quốc tế và trách nhiệm đóng góp xây dựng Thủ đô Hà Nội hiện đại, văn minh, trường ĐHBK Hà Nội quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu chiến lược:

Trên cơ sở những định hướng chiến lược phát triển toàn diện và lâu dài của đất nước sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, X và Nghị quyết 14 của Chính phủ về Đổi mới cơ bản và toàn diện Giáo dục - Đại học Việt Nam giai đoạn 2006-2020, những kinh nghiệm học hỏi được từ các trường tiên tiến có điều kiện tương đồng trong khu vực và trên thế giới, tháng 4/2005, trường ĐHBK Hà Nội đã xây dựng Đề án "Hiện đại hóa trường ĐHBK Hà Nội giai đoạn 2006-2020" và tháng 6/2006 Nhà trường đã bổ sung, nâng cấp và hoàn thành Đề án "Quy hoạch tổng thể xây dựng và phát triển trường ĐHBK Hà Nội giai đoạn 2006-2030". Mục tiêu của Đề án là: "Xây dựng trường ĐHBK Hà Nội thành đại học nghiên cứu, đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực đạt trình độ và chất lượng quốc tế; một trung tâm NCKH và kỹ thuật hiện đại; hội nhập hệ thống đại học khu vực và thế giới; là địa chỉ hợp tác và đầu tư tin cậy, hấp dẫn đối với xã hội, các tổ chức, các cơ quan đào tạo và nghiên cứu, giới doanh nghiệp, tài chính trong và ngoài nước".

2. Nội dung của Đề án:

2.1. Xây dựng phương thức và chương trình đào tạo hiện đại, hấp dẫn, linh hoạt và hiệu quả nhằm phục vụ nhiệm vụ chính trị hàng đầu là đào tạo nguồn nhân lực khoa học - công nghệ trình độ và chất lượng cao cho đất nước.

2.2. Xây dựng đội ngũ cán bộ tâm huyết, giỏi chuyên môn, giàu trí tuệ, tinh thông nghiệp vụ đủ sức giải quyết nhanh chóng, hiệu quả các vấn đề thực tiễn cuộc sống đặt ra. Cố gắng tạo điều kiện và môi trường làm việc tốt nhất để thu hút được những nhà khoa học danh tiếng, xuất sắc, có đức, có tài, gắn bó với sự nghiệp khoa học - đào tạo, tập hợp thành đội ngũ vững mạnh kế thừa và phát huy không ngừng những thành quả đã đạt được.

2.3. Tăng cường công tác nghiên cứu khoa học; kết hợp hài hòa, hợp lý và hiệu quả giữa nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng, phát huy tiềm năng nghiên cứu ứng dụng triển khai; Coi nghiên cứu khoa học là nhân tố quyết định nâng cao chất lượng đào tạo, là thước đo định giá trình độ và chất lượng một trường đại học có đẳng cấp. Nghiên cứu khoa học phải bám sát thực tiễn cuộc sống, coi đó là cội nguồn cảm hứng sản sinh ra các chương trình, đề tài, nhiệm vụ khoa học và sản phẩm khoa học - công nghệ.

Tập trung xây dựng các công nghệ, dây chuyền công nghệ, sản phẩm, tổ hợp sản phẩm có hàm lượng chất xám và tính liên ngành cao, có khả năng cạnh tranh và ưu thế thị trường phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập nền kinh tế thị trường.

2.4. Tập trung đầu tư, khai thác triệt để và hiệu quả cơ sở vật chất, đặc biệt là các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia và đầu tư tập trung. Phải coi đây là nơi thực sự tạo ra sản phẩm khoa học góp phần nâng cao trình độ, chất lượng đào tạo và năng lực khoa học, đặc biệt đối với đội ngũ cán bộ trẻ.

2.5. Không ngừng phát triển vốn xã hội, trong đó đặc biệt quan tâm mối quan hệ hợp tác song phương và đa chiều với các trường đại học, viện nghiên cứu, các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước; thu hút các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên quốc tế đến tham gia nghiên cứu, giảng dạy và học tập.

2.6. Tăng cường hiệu quả công tác điều hành và quản lý, trong đó cải cách hành chính được coi là khâu đột phá.

3. Nhiệm vụ và giải pháp

Đổi mới triệt để, toàn diện mô hình, nội dung, chương trình, phương pháp đào tạo đại học và sau đại học theo hướng hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo toàn diện, hiệu quả. Áp dụng chương trình đào tạo tiên tiến của một số trường đại học của Hoa Kỳ và của các nước phát triển vào hệ đào tạo kỹ sư chất lượng cao, kỹ sư tài năng.

Thực hiện đào tạo theo tín chỉ. Điều chỉnh hợp lý quy mô đào tạo giữa các hệ theo hướng mở rộng quy mô đào tạo sau đại học sao cho đến giai đoạn 2010-2030, hệ đào tạo này đạt tỷ lệ 25%. Đồng thời với việc xây dựng và triển khai các dự án mới, phải khai thác đồng bộ, triệt để và hiệu quả trang thiết bị hiện có mà trước hết là các phòng thí nghiệm trọng điểm, Thư viện điện tử, Nhà xuất bản Bách Khoa phục vụ cho mục  tiêu  nâng cao chất lư­ợng đào tạo và nghiên cứu trình độ cao. Tiếp tục nâng cấp các công trình công cộng, cải tạo cảnh quan, môi trường làm việc, học tập, sinh hoạt của cán bộ và sinh viên.

Trường ĐHBK Hà Nội phải là một trường đại học nghiên cứu, trong đó hoạt động KHCN thực sự trở thành một trong hai nhiệm vụ chính trị của Nhà trường. Tập thể khoa học Bách khoa Hà Nội phải làm chủ đ­ược các công nghệ tiên tiến trong sản xuất công nghiệp; đạt trình độ cao trong nghiên cứu cơ bản làm cơ sở cho sáng tạo công nghệ mới có giá trị lớn đối với phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng. Sớm tạo ra thị trường công nghệ của ĐHBK Hà Nội và thiết lập các mô hình liên kết Đào tạo - NCKH - Sản xuất theo hướng coi trọng tính năng động, tự chủ, trách nhiệm và hiệu quả kinh tế.

Cùng với việc vận dụng chuyển đổi các Trung tâm NCKH hiện nay thành các doanh nghiệp KHCN có năng lực cạnh tranh và xây dựng một vài Tập đoàn mạnh đủ khả năng tài chính để thực hiện việc sản xuất kinh doanh quy mô lớn. Gấp rút hình thành hệ thống các viện, trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm liên ngành với đội ngũ cán bộ khoa học và cơ sở vật chất kỹ thuật đủ mạnh có khả năng xây dựng và triển khai hiệu quả các chương trình nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng, phát triển và sáng tạo công nghệ. Trong giai đoạn 2006-2010, thành lập Viện tiên tiến về khoa học công nghệ ĐHBK Hà Nội (HAIST). HAIST được xây dựng và phát triển thành một Viện đạt đẳng cấp quốc tế trong trường ĐHBK Hà Nội với một số lĩnh vực:  Công nghệ thông tin, Điện tử - Viễn thông, Công nghệ Sinh học, Công nghệ Tự động hóa, Công nghệ Vật liệu... HAIST được hoạt động trong một không gian và cơ chế độc lập về phương thức đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, NCKH, đầu tư cơ sở vật chất, cơ chế quản lý điều hành và cơ chế tài chính...

Tăng cường năng lực tài chính bằng cách phát triển các nguồn thu, đặc biệt là các nguồn thu từ CGCN và SXKD. Tìm kiếm và khai thác các nguồn đầu t­ư từ bên ngoài, thu hút các nguồn tài trợ, vốn vay cho đầu t­ư phát triển. Xây dựng cơ chế, chính sách và chế độ tài chính năng động, tạo động lực cho phát triển bền vững.

Tăng cư­ờng công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế, thu hút đông đảo các nhà khoa học trong nư­ớc và nước ngoài tham gia đào tạo và NCKH bằng việc xây dựng các phòng thí nghiệm và trung tâm nghiên cứu hỗn hợp, các chương trình đào tạo quốc tế.

Củng cố vững chắc hệ thống chính trị Nhà trường. Giữ vững khối đoàn kết, thống nhất trong toàn Trường. Nghiên cứu mô hình và cơ chế tổ chức hành chính của ĐHBK Hà Nội sao cho tương xứng với vị thế của Trường trong hệ thống giáo dục đại  học Việt Nam. Đổi mới triệt để công tác quản lý hành chính và chuyên môn; nghiên cứu áp dụng các mô hình, biện pháp tổ chức và quản lý thích hợp nhằm nâng cao năng lực điều hành, triển khai thực hiện theo hướng tăng cường quyền hạn, trách nhiệm và coi trọng hiệu quả, chất lượng công tác, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của mỗi đơn vị và từng thành viên.

Đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ trẻ, có hoài bão, tâm huyết, đạo đức, trình độ cao, làm chủ đ­ược các thành tựu của khoa học, công nghệ, có khả năng nghiên cứu sáng tạo công nghệ mới và đủ năng lực tham gia vào các chương trình và dự án quốc tế. Chú trọng xây dựng đội ngũ chủ nhiệm bộ môn, các chuyên gia đầu ngành, các nhà sư phạm mẫu mực, nhà khoa học có uy tín, nhà quản lý giỏi. Xây dựng cơ chế chính sách nội bộ, gắn chặt trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi, nhằm tạo động lực phát triển và thu hút nhân tài vì một ĐHBK Hà Nội không ngừng lớn mạnh, xứng đáng với sự kỳ vọng của nhân dân cả nước dành cho Nhà trường.